Dlaczego warto zacząć od luki emerytalnej
Pytanie nie brzmi tylko: ile odkładać, ale ile pieniędzy będzie brakowało między przyszłymi wydatkami a dochodem po zakończeniu pracy.
Luka emerytalna to różnica między stylem życia, który chcesz utrzymać, a przewidywanymi wpływami z publicznego systemu, pracy, firmy, najmu, oszczędności i innych źródeł. Nie trzeba znać dokładnej przyszłości, żeby zacząć. Wystarczy policzyć dzisiejsze koszty i zastanowić się, które z nich zostaną po przejściu na emeryturę.
Dla jednej osoby najważniejsza będzie dopłata do codziennych kosztów życia. Dla innej: jednorazowy kapitał na spłatę zobowiązań, leczenie, remont mieszkania, pomoc dzieciom albo przejście na lżejszą pracę. Im konkretniejszy cel, tym łatwiej dobrać kwotę, okres i narzędzie.
Plan emerytalny warto układać warstwowo. Część pieniędzy powinna być łatwo dostępna na poduszkę finansową, część może pracować długoterminowo, a część może jednocześnie chronić rodzinę, gdyby oszczędzający zmarł przed końcem planu.
- policz obecne koszty stałe i zobowiązania
- ustal, kiedy kapitał ma być potrzebny
- oddziel poduszkę finansową od pieniędzy długoterminowych
- sprawdź, czy rodzina potrzebuje ochrony w trakcie oszczędzania
Czym różni się zwykłe oszczędzanie od polisy
Konto oszczędnościowe, lokata, fundusz, IKE, IKZE, PPK i polisa mają różne zadania. Polisa na życie i dożycie nie jest zwykłym rachunkiem do dowolnych wypłat.
W ubezpieczeniu na życie i dożycie klient wybiera okres oraz sumę, a składka regularna buduje kapitał przez wiele lat. Jeśli ubezpieczony dożyje końca umowy, otrzymuje świadczenie z tytułu dożycia. Jeśli umrze w okresie ochrony, świadczenie trafia do wskazanych osób zgodnie z warunkami umowy.
To rozwiązanie jest bardziej zdyscyplinowane niż luźne odkładanie na koncie. Daje plan, regularną składkę i określony koniec umowy. Ma też drugą stronę: wcześniejsza rezygnacja może oznaczać wypłatę wartości wykupu, która nie musi odpowiadać sumie wpłaconych składek.
Dlatego polisy tego typu nie powinno się wybierać na pieniądze, które mogą być potrzebne za pół roku. To raczej element długoterminowego planu: na przyszłą emeryturę, kapitał dla dziecka, spokojniejszą zmianę pracy albo finansowy bufor na późniejsze lata.
- ochrona życia działa w czasie budowania kapitału
- świadczenie końcowe jest powiązane z dożyciem końca umowy
- regularna składka pomaga utrzymać dyscyplinę
- przed podpisaniem trzeba zrozumieć wartość wykupu
Jak działa PZU Perspektywa na Przyszłość
W materiałach produktowych PZU Perspektywa na Przyszłość jest opisana jako indywidualne ubezpieczenie na życie i dożycie z premiami.
Produkt łączy trzy elementy: ochronę na wypadek śmierci, gromadzenie środków na przyszłość oraz możliwość zwiększania świadczenia dzięki premiom i waloryzacji składki. Na koniec umowy klient może otrzymać świadczenie z tytułu dożycia, czyli kapitał zgromadzony w polisie zgodnie z warunkami produktu.
Wariant Konserwatywny jest zbudowany wokół bezpieczniejszej konstrukcji lokowania środków i premii okresowej wyznaczanej co roku. Wariant Umiarkowany dopuszcza szerszy zestaw instrumentów, przy czym część środków pozostaje w papierach dłużnych emitowanych, poręczanych lub gwarantowanych przez Skarb Państwa; premie są tam rozliczane co 3 lata i może pojawić się premia końcowa.
W praktyce wybór wariantu powinien wynikać z tolerancji na ryzyko, czasu do emerytury i potrzeby gwarancji. Osoba, która chce przede wszystkim przewidywalności, zwykle będzie inaczej patrzeć na produkt niż ktoś, kto akceptuje większą zmienność w zamian za potencjał wyższych premii.
- składka regularna miesięczna w materiałach zaczyna się od 200 zł
- wariant Konserwatywny: okres przy składce regularnej od 10 do 30 lat
- wariant Umiarkowany: okres przy składce regularnej od 12 do 30 lat
- ochrona przy składce regularnej kończy się najpóźniej przy wieku polisowym 75 lat
Ile odkładać miesięcznie
Dobra składka to taka, którą da się płacić regularnie także wtedy, gdy budżet jest trochę trudniejszy.
Najprostszy sposób to zacząć od kwoty, która nie zjada poduszki finansowej. Jeżeli po opłaceniu stałych kosztów zostaje niewielka rezerwa, lepiej wybrać mniejszą składkę i utrzymać ją przez lata niż zadeklarować ambitną kwotę, która po kilku miesiącach stanie się problemem.
W kalkulatorze na życie i dożycie można ustawić wiek, okres, wariant oraz sumę gwarantowaną. Wynik pokazuje orientacyjną składkę i pomaga zobaczyć, jak bardzo okres oszczędzania wpływa na miesięczny budżet. Zwykle im wcześniej zaczynasz, tym łatwiej rozłożyć cel na niższe wpłaty.
Warto też zdecydować, czy składka ma rosnąć przez waloryzację. Waloryzacja może pomagać ograniczać wpływ inflacji na realną wartość świadczenia, ale oznacza wyższe przyszłe płatności. To trzeba dopasować do dochodu i planów rodzinnych.
- ustal kwotę, którą możesz płacić bez naruszania poduszki
- porównaj kilka okresów: 12, 15, 20, 25 i 30 lat
- sprawdź wariant z waloryzacją oraz bez niej
- zostaw miejsce w budżecie na ochronę zdrowia i rodziny
Kiedy polisa emerytalna ma sens
Nie każdy cel emerytalny powinien być realizowany polisą. Dobre doradztwo polega też na powiedzeniu, kiedy produkt nie pasuje.
Polisa na życie i dożycie może mieć sens, gdy klient chce regularnie odkładać, zależy mu na określonym horyzoncie, chce połączyć kapitał z ochroną życia i nie planuje korzystać z tych pieniędzy w krótkim terminie. Może być szczególnie czytelna dla osób, które potrzebują dyscypliny i dokumentu z jasnym planem płatności.
Inne narzędzie może być lepsze, jeśli klient potrzebuje pełnej płynności, chce samodzielnie inwestować, korzysta już z rozwiązań emerytalnych w pracy albo ma bardzo nieregularne dochody. Przed zawarciem umowy trzeba też sprawdzić, czy składka nie ograniczy pieniędzy potrzebnych na kredyt, leczenie, dzieci albo bieżące bezpieczeństwo.
Najzdrowszy plan zwykle nie opiera się na jednym produkcie. Może łączyć poduszkę finansową, konto emerytalne, inwestycje, polisę ochronną, polisę na życie i dożycie oraz uporządkowane zobowiązania. Ważne, aby każdy element miał własną rolę.
Co sprawdzić przed podpisaniem umowy
W produktach długoterminowych najdroższe błędy nie wychodzą w pierwszym miesiącu, tylko po kilku latach.
Przed decyzją trzeba przeczytać OWU, kartę produktu, informację o kosztach, zasady premii, wartość wykupu i wyłączenia odpowiedzialności. Warto poprosić o pokazanie kilku scenariuszy: utrzymanie składki do końca, waloryzacja, brak waloryzacji, wcześniejsza rezygnacja oraz śmierć ubezpieczonego w trakcie umowy.
Szczególnie ważne jest rozróżnienie kwoty gwarantowanej od kwot dodatkowych. Premie mogą podwyższać świadczenie, ale są przyznawane na zasadach opisanych w umowie. Nie należy traktować ich jak pewnego zysku w każdej sytuacji.
Dobra rozmowa powinna zakończyć się prostą odpowiedzią: po co jest ta polisa, ile kosztuje dzisiaj, co może kosztować w przyszłości, co stanie się przy wcześniejszej rezygnacji i kto dostanie pieniądze, gdyby ubezpieczony zmarł przed końcem umowy.
- sprawdź gwarantowaną sumę i prognozowane premie osobno
- zapytaj o wartość wykupu w kolejnych latach
- porównaj składkę bez waloryzacji i z waloryzacją
- ustal uposażonych i aktualizuj ich po zmianach rodzinnych